DAO, HNMT, infekcje a objawy nietolerancji histaminy

AOC1 (lub DAO) koduje oksydazę diaminową, jeden z głównych enzymów rozkładających histaminę. DAO występuje głównie w jelitach, chociaż występuje również w nerkach i tkankach łącznych


Ze względu na swoje położenie w jelitach enzym ten jest naszą podstawową obroną przed bakteriami wytwarzającymi histaminę i przed histaminą w naszym pożywieniu. Nic dziwnego, że niedobór DAO jest główną przyczyną nietolerancji histaminy (ale nie jedyną, o czym później)


DAO wymaga witaminy C, witaminy B6 i miedzi do normalnego funkcjonowania. Upewnij się, że Twoja dieta zawiera wystarczającą ilość tych składników odżywczych. Wydaje się, że kwasy tłuszczowe omega-3 DHA i EPA sprzyjają uwalnianiu DAO w jelitach. Dostępny jest również enzym DAO jako suplement


Zdarza się jednak, że nawet suplementacja enzymu DAO nie poprawia sytuacji. Nadal jest duży problem z nietolerancją histaminy. Na początek może kilku słów o samej histaminie, ktore wyjaśnią dlaczego powoduje ona szereg problemów jeżeli jest w nadmiarze.


Jako najważniejsza amina biogenna, histamina reguluje sen, apetyt, motywację, uczenie się i zachowania seksualne działając przez cztery rodzaje receptorów


Najważniejsza dla nas informacja jest taka, że to nie sama histamina pełni również rolę ochronną, jest nam niezbędna do prawidłowego funkcjonowania. Problemy zwykle pojawiają się, jeśli nie rozkłada się wystarczająco szybko, jest wytwarzana w nadmiarze lub działa na niewłaściwe receptory.


Histamina jest aminą biogenną, czyli związkiem wytwarzanym w organizmie, który zawiera grupę aminową. Inne aminy biogenne obejmują m.in. tyraminę, tryptaminę, putrescynę, kadawerynę, sperminę i spermidynę


Następujące komórki w organizmie wytwarzają, uwalniają i przechowują histaminę:


- Mastocyty i bazofile

- Komórki podobne do enterochromafiny (ECL) w wyściółce żołądka

- Neurony uwalniające histaminę (histaminergiczne)


U osób z nietolerancją histaminy, alergiami pokarmowymi, IBD i IBS układ histaminy może stać się dysfunkcyjny. Histamina gromadzi się i odchodzi od swojego typowego zachowania. Gdy te zmiany nabierają tempa, mogą zmienić równowagę w komórkach odpornościowych i zmniejszyć integralność bariery w jelitach. To wywołuje objawy zapalne


Inne komórki również mogą wytwarzać histaminę, ale na znacznie niższych poziomach. Komórki te nie mogą przechowywać histaminy, więc muszą ją natychmiast uwolnić


Histamina wytwarzana jest z aminokwasu histydyny przez enzym HDC (dekarboksylaza histydynowa). Aktywność HDC przyspieszana jest m.in przez LPS, stany zapalne, infekcje wirusowe, brak snu czy duży stres. Niektóre drobnoustroje, w tym niektóre bakterie jelitowe, również zawierają enzym HDC i mogą wytwarzać histaminę z histydyny. Zauważyć można niejednokrotnie zwiększone objawy nietolerancji histaminy po zastosowaniu niektórych probiotyków. Z bakterii zwiększających ilość histaminy w układzie pokarmowym na szczególną uwagę (ze względu na szerokie zastosowanie jest w probiotykach) zasługuje: Lactobacillus casei, L. reuteri. Inne , które mogą zwiększac ilość histaminy to: Clostridium, E. coli, Streptococcus, Klebsiella itd. Oczywiście są również szczepy, które histaminę pomagają degradować: Bifidobacterium infantis, B. longum i niektóre rodzaje Lactobacillus (np L. plantarum). Komórki odpornościowe, żołądkowe i mózgowe mogą uwalniać histaminę, gdy organizm tego wymaga. Jeśli ten proces nie jest zrównoważony, zbyt duża ilość histaminy wywołuje stan zapalny i alergie.


Dwa enzymy kontrolują rozkład histaminy: N-metylotransferaza histaminy (HNMT) i oksydaza diaminowa (AOC1/DAO).


HNMT


HNMT jest głównym enzymem w mózgu degradującym histaminę. Rozkłada histaminę w komórkach bez uwalniania do krwiobiegu. Zawierają go również wątroba, śledziona, jelita, prostata, jajniki, nerki i płuca. HNMT jest metylotransferazą, co oznacza, że do prawidłowego działania wymaga odpowiedniej ilości SAM. I o ile rzeczywiście to DAO jest enzymem najbardziej zaangażowanym w rozkład histaminy, to kiedy mamy go za mało (lub inna część tego szlaku jest zahamowana) aktywność zaczyna być przesuwana w stronę HNMT. Jezeli z jakiegoś powodu nie mamy odpowiedniej ilości SAMe i HNMT nie może byc użyte jest jeszcze zapasowy szlak - NAT2.


W układzie nerwowym histamina działa jako neuroprzekaźnik. Odgrywa kluczową rolę w cyklu sen-czuwanie, apetycie, motywacji, uczeniu się, pamięci i zachowaniach seksualnych

W żołądku histamina stymuluje wydzielanie kwasu. W pozostałej części ciała histamina nasila odpowiedź immunologiczną, obkurcza mięśnie gładkie i drogi oddechowe, rozszerza naczynia krwionośne i aktywuje komórki nerwowe związane ze swędzeniem i bólem.


Receptory


Na powierzchni komórek docelowych histamina wiąże się z czterema specyficznymi receptorami histaminowymi - HRH1, HRH2, HRH3 i HRH4. Histamina często pełni przeciwstawne role, w zależności od tego, który receptor aktywuje


HRH1 występuje głównie w mózgu, drogach oddechowych, naczyniach krwionośnych i białych krwinkach.

W mózgu odpowiada między innymi za regulację cyklu snu i czuwania (nadmierne pobudzenie powoduje bezsenność), temperaturę ciała, regulację apetytu, funkcje poznawcze. Oddziaływuje też na skurcz oskrzeli, skurcze pęcherza moczowego, rozszerzenie naczyń krwionośnych czy swędzenie



HRH2 występuje głównie w mózgu, żołądku, białych krwinkach, sercu i innych narządach wewnętrznych (mięśnie gładkie)

Rozluźnia mięśnie gładkie naczyń krwionośnych, macicy i dróg oddechowych

Aktywowany przez histaminę HRH2 hamuje zarówno odpowiedź immunologiczną Th1, jak i Th2, stymuluje wydzielanie kwasu żołądkowego, zwiększa częstość akcji serca.



HRH3 występuje głównie w komórkach nerwowych mózgu uwalniających histaminę i komórkach przypominających enterochromafinę w żołądku .

HRH3 zapobiega uwalnianiu histaminy i często przeciwdziała działaniu innych receptorów histaminy

W różnych częściach mózgu obniża również poziom acetylocholiny, dopaminy, serotoniny, noradrenaliny, GABA i glutaminianu



HRH4 znajduje się w szpiku kostnym i białych krwinkach. W mniejszych ilościach występuje również w śledzionie, grasicy, płucach, jelicie cienkim, okrężnicy i sercu

Aktywuje białe krwinki biorące udział w odpowiedziach zapalnych

HRH4 jest również odpowiedzialny za uwalnianie cytokin (zwiększa cytokiny IL-17 i Th2 IL-4, IL-5 i IL-13)


Widać więc, że niektóre receptory histaminowe wywołują stan zapalny i objawy alergiczne (HRH1 i HRH4), a inne zwiększają wydzielanie kwasu żołądkowego (HRH2). Jeden receptor (HRH3) przeciwstawia się im i zapobiega uwalnianiu histaminy.


Krótko o szlakach rozkładu histaminy:


DAO - do sprawnego działania wymaga kofaktorów (miedzi i wapnia). Produktem ubocznym jego działania jest H2O2 i NH3. Efektem rozkładu histaminy przez DAO jest aldehyd octowy imidazolu (który co ciekawe hamuje zwrotnie aktywność DAO). Aktywność DAO dodatkowo hamuje np Metformina, ale tez alkohol czy stany zapalne w jelitach). Aldehyd octowy musi byc dalej przetworzony przez rodzinę enzymów ALDH (które wymagają cynku i witaminy B3). I teraz ciekawostka - co dzieje się w przypadku dużego przerostu candida w jelicie? Candida produkuje aldehyd octowy, obciąża więc dodatkowo ALDH ale i hamuje przez sprzężenie zwrotne aktywność DAO. Efekt -> nadmiar histaminy


HNMT - jako metylotrasferaza do sprawnego działania wymaga przede wszystkim obecności SAM. Produktem jego działania jest N-metylohistamina. Ta następnie musi by przetworzona przez MAOA/MAOB (które do sprawnego działania wymaga witaminy B2). Powstaje aldehyd octowy N-metylimidazolu (które hamuje przez sprzężenie zwrotne HNMT) i znowu zaczyna działać ALDH. Kiedy HNMT jest obciążony przetwarzaniem histaminy może zacząć brakować SAMe do innych procesów i np przestaje dzialac prawidłowo COMT , co będzie skutkowało np podniesionym poziomem dopaminy czy adrenaliny, ale może wywołać objawy m.in. dominacji estrogenowej


Kiedy HNMT nie może działać prawidłowego z jakiegoś powodu histamina zaczyna być degradowana w niewielkiej ilości przez NAT2 do acetylohistaminy.


W przypadku braku odpowiedniej wydajności szlaków rozkładu histaminy jest ona magazynowana m.in w komórkach tucznych czy bazofilach i stamtąd uwalniania. Stany zapalne, LPS, infekcje czy aldehyd octowy powodują m.in zwiększone uwalnianie histaminy.