W jaki sposób sprawdzić, czy mamy odpowiedni poziom witaminy B12?

Jak już wcześniej pisałam witamina B12 ma mnóstwo funkcji i bez jej prawidłowego poziomu organizm nie jest w stanie prawidłowo funkcjonować. Dlatego też w przypadku wielu problemów zdrowotnych chcielibyśmy wiedzieć, ile mamy w organizmie B12 do wykorzystania

 

Niestety pomiar poziomu witaminy B12 w organizmie nie jest tak prosty, jak mogłoby się wydawać. Nie ma ani jasnej definicji niedoboru, ani też jednego znormalizowanego testu, który wszyscy by uznawali za prawidłowy.

 

Jakie mamy możliwości:

- poziom witaminy B12 w surowicy

- holoTC

- MMA (kwas metylomalonowy) w moczu

Poziom B12 w surowicy – standardowo wykonywany test, najstarszy i najtańszy z dostępnych. Jest też najbardziej zawodnym testem sprawdzającym poziom B12 ze wszystkich aktualnie dostępnych. Można za jego pomocą wykryć poważne niedobory, ale wysokie poziomy B12 w surowicy nie mają żadnego znaczenia. Znaczna większość (70-90%) mierzonej witaminy B12 jest związana z białkami, takimi jak haptokoryna - co oznacza, że ​​nie może być na ten moment wykorzystana. Dodatkowo test mierzy również całkowicie nieaktywne analogi witaminy B12: są to substancje, które są bardzo podobne chemicznie do witaminy, ale nie mają absolutnie żadnego pozytywnego wpływu na organizm. Jedyną witaminą B12 we krwi, która jest użyteczna dla organizmu, jest kobalamina (B12), która jest związana z transkobalaminą II, co stanowi około 20% całej witaminy B12 w surowicy krwi.

To pokazuje, że ogólny poziom witaminy B12 we krwi ma niewielkie znaczenie dla ilości witaminy, którą organizm może faktycznie wykorzystać. Co więcej, niedobór może istnieć nawet przy bardzo wysokim poziomie witaminy B12 w surowicy. Pewną wskazówką przy odczycie poziomu B12 w surowicy mogą być parametry MCV i MCH w morfologii krwi, ich poziom podnosi się przy niedoborach B12 lub folianów

Wartość informacyjna: niska

HoloTC

Mierzymy w ten sposób biodostępną B12, która wiąże się z transkobalaminą we krwi. Specyficzność tego testu jest bardzo wysoka, jednak z pewnego rodzaju „szarą strefą” w której diagnoza będzie niepewna

Poziom holo TC można określić w surowicy - jest to ilość dostępnej biologicznie witaminy B12 związanej z transkobalaminą II. Niższy poziom holoTC we krwi jest uważany za pierwszy wskaźnik niedoboru witaminy B12, wczesne ostrzeżenie, że organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości użytecznej witaminy B12 i że zapas witaminy w organizmie zaczyna się wyczerpywać. Wyniki testu holoTC są zatem znacznie bardziej użyteczne niż pomiar B12 w surowicy

Wartość informacyjna: wysoka 

Ponieważ oba testy nie dają pełnej jasności, opracowano metody testowe do pomiaru wielu różnych produktów metabolizmu, które są związane z witaminą B12. Mogą one dać znacznie wyraźniejsze wskazówki, czy występuje niedobór, ale nie dają żadnych ilościowych informacji na temat poziomu witaminy B12 jako takiego.

Są to:

Homocysteina we krwi

Kwas metylomalonowy w moczu

 

Test homocysteiny: wiemy, że kiedy mamy niedobór B12 homocysteina nie może zostać poddana remetylacji do metioniny i jej poziom rośnie. Tyle, że poziom homocysteiny zależny jest też od wielu innych czynników, w tym poziomu folianów czy istniejących stanów zapalnych w organizmie. Poziom homocysteiny powinien mieścić się w przedziale 6.5-8, idealnie około 7 

Wartość informacyjna: średnia

 

Kwas metylomalonowy w moczu: obecnie najprostszy sposób wykrycia niedoboru witaminy B12, wysoka specyficzność, ale nawet tutaj jest kilka czynników, które mogą na wynik wpłynąć. Zaletą pomiaru MMA jest to, że można bardzo wcześnie określić, czy w komórkach jest wystarczająca ilość aktywnej witaminy B12. Poza kilkoma bardzo rzadkimi chorobami nie ma prawie żadnych czynników zakłócających wyniki testu MMA, co czyni go najlepszym dostępnym obecnie szybkim testem.

Idealnym testem byłoby połączenie testów holoTC, homocysteiny i MMA, ale to już znaczny wydatek, dlatego najlepszym wyborem będzie właśnie test MMA 

Wartość informacyjna: wysoka


Niedobór witaminy B12 przebiega w kilku fazach, a różne testy nie zapewniają wiarygodnych wyników we wszystkich z nich: 

Faza 1: niedostateczna podaż, organizm zaczyna opróżniać zapasy witaminy B12, komórki są jeszcze zasilane - holoTC już jest niskie, ale MMA i poziom B12 w surowicy nic jeszcze nie pokażą

Faza 2: poziom zapasów jest krytycznie niski, niedobór witaminy B12 w komórkach - holoTC niskie, MMA wysokie, poziom w surowicy nadal może nie pokazywać niedoboru

Faza 3: ciężki, kliniczny niedobór - holoTC niska, MMA wysokie, B12 w surowicy niskie 
niedoborB12png

Jeśli wystąpią objawy niedoboru witaminy B12 ważne jest, aby ustalić przyczyny leżące u podstaw tego niedoboru, ale o tym już w kolejnych wpisach

  1. Lindenbaum, J., Savage, D. G., Stabler, S. P. and Allen, R. H. (1990), Diagnosis of cobalamin deficiency: II. Relative sensitivities of serum cobalamin, methylmalonic acid, and total homocysteine concentrations. Am. J. Hematol., 34: 99–107. doi: 10.1002/ajh.2830340205
  2. Ralph Green and Laurence J. Kinsella. Current concepts in the diagnosis of cobalamin deficiency. Neurology August 1995 vol. 45 no. 8 1435-1440
  3. Snow CF. Laboratory Diagnosis of Vitamin B12 and Folate Deficiency: A Guide for the Primary Care Physician. Arch Intern Med. 1999;159(12):1289-1298. doi:10.1001/archinte.159.12.1289.
  4. https://www.b12-vitamin.com/about/