Wpływ fosfatydyloseryny (PS) na pamięć i symptomy ADHD

"Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi stanowi poważne wyzwanie dla dzieci powodujące stres. Suplementacja fosfatydyloseryny powoduje wzrost odporności na stres i poprawę procesów sygnalizacyjnych związanych z pamięcią. Wykazano, że PS hamuje wywołany stresem wzrost kortyzolu (Starks i in., 2008) i znacząco zmniejsza moc β-1 w prawej półkuli czołowej obszarów mózgu przed i po stresie (Baumeister i in., 2008). Te korzystne efekty skutkują wzrostem wydajności podczas testu różniczkowego (Parker i in., 2011) oraz wzrostem zdolności motorycznych u golfistów (Jäger i in., 2007). Kinaza białkowa C (PKC) odgrywa ważną rolę w kontrolowaniu procesu sygnalizacji związanej z pamięcią. Istotne struktury nerwowe w mózgu, które są zaangażowane w procesy poznawcze i regulację nastroju, zawierają najwyższe stężenia PKC (Saito i wsp., 1998). Suplementacja PS odgrywa znaczącą rolę w utrzymaniu pobudliwości neuronalnej i przekazywaniu informacji w komórkach mózgowych. Wykazano, że PS aktywuje hydroksylazę tyrozynową (Raese i wsp., 1976), ATPazę aktywowaną sodem potasowym (Tsakiris i Deliconstantinos, 1984) oraz PKC (Kaibuchi i wsp., 1981). 

Rozwój ADHD prawdopodobnie obejmuje szeroki zakres czynników genetycznych, społecznych, rozwojowych, prenatalnych, środowiskowych i żywieniowych. Niedobory żywieniowe, w tym niedobory cynku, selenu, metioniny i kwasów tłuszczowych omega-3, były powiązane z defektami plastyczności neuronów i zachowań u dzieci z ADHD (Dufault i in., 2009). Niedobory fosfolipidów są powiązane z upośledzeniem struktury i funkcji neuronów, zwłaszcza podczas wczesnego rozwoju (Pellow et al., 2011). Niedobór niezbędnych kwasów tłuszczowych i fosfolipidów w diecie w dzieciństwie może zwiększać ryzyko wystąpienia objawów typu ADHD (Sadiq, 2007). Korygowanie podstawowych zaburzeń równowagi poprzez suplementację PS może być ważną strategią leczenia w przypadkach, gdy występuje niedobór. Dodatkowe strategie żywieniowe mogą obejmować suplementację oleju rybnego lub spożywanie pokarmów bogatych w niezbędne kwasy tłuszczowe, a także suplementację witaminą B6 i magnezem (Pellow i in., 2011) lub L-teaniną w celu poprawy niektórych aspektów jakości snu (Lyon i wsp., 2011).

Podsumowując, wykazano, że fosfatydyloseryna znacząco poprawia objawy ADHD i pamięć krótkotrwałą. Suplementacja PS wydaje się być bezpieczną i naturalną strategią żywieniową poprawiającą sprawność umysłową u młodych ludzi cierpiących na ADHD. Potrzebne są dalsze badania, aby określić optymalną dawkę i czas trwania suplementacji PS u dzieci z ADHD.

W teście WISC-III nie było znaczących różnic w pamięci roboczej przed i po; jednakże krótkotrwała pamięć słuchowa uległa znacznej poprawie w grupie z fosfatydylocholiną (ale nie w grupie placebo) w czasie.

Suplementacja PS istotnie poprawiła nieuwagę w teście różnicowania i odwrotnego różnicowania, całkowitą liczbę błędów w teście odwrotnego różniczkowania (nieuwagę i impulsywność), a także całkowitą liczbę błędów nieuwagi i całkowitych błędów. PS nie miał wpływu na średnie czasy odpowiedzi. Suplementacja placebo nie poprawiła w czasie żadnego z pomiarów.

Wielkość zmian zaobserwowanych w niniejszym badaniu ma znaczenie kliniczne i wiąże się ze znaczną poprawą funkcjonowania i jakości życia w szkole i w domu. Dzieci z grupy PS wykazały lepsze zachowanie w klasie i umiejętności społeczne, takie jak ograniczenie chodzenia po klasie lub mówienia w trakcie zajęć. Ponadto dzieci z grupy PS wykazały poprawę w odkładaniu rzeczy na właściwe miejsca w domu. Dzieci z grupy placebo nie wykazały znaczących zmian w zachowaniu.

Głównym wnioskiem z niniejszego badania jest to, że suplementacja 200 mg fosfatydyloseryny podawana przez 2 miesiące znacząco poprawiła objawy ADHD i krótkotrwałą pamięć słuchową u dzieci. Suplementacja PS znacząco poprawiła kryteria ADHD określone przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne (DSM-IV-TR) w czasie i w porównaniu z placebo po suplementacji. Ponadto fosfatydyloseryna znacząco poprawiła każdą kategorię, nieuwagę i nadpobudliwość-impulsywność.

 

Pamięć robocza powstaje z sieci komórek piramidalnych kory przedczołowej (PFC), co do których zakłada się, że zachowują informacje istotne dla zadania, nawet gdy bodźce nie są już obecne. Funkcje poznawcze PFC są najbardziej zaawansowane i najbardziej podatne na zakłócenia. Uwaga skupienie i hamowanie niewłaściwych odpowiedzi motorycznych opierają się na optymalnym funkcjonowaniu PFC. Funkcje poznawcze PFC ulegają erozji, gdy jesteśmy narażeni na stres lub gdy jesteśmy zmęczeni. Funkcje pamięci roboczej mogą być osłabione w obliczu nawet łagodnego stresora (Arnsten i Robbins, 2002). Wiele neuroprzekaźników i neuromodulatorów (dopamina, serotonina, acetylocholina, glutaminian, norepinefryna) przyczynia się do funkcjonowania poznawczego PFC. Wykazano, że suplementacja fosfatydyloseryny korzystnie wpływa na uwalnianie dopaminy (Mazzari i Battistella, 1980) oraz neurotransmisję glutaminergiczną (Cohen i Müller, 1992). PS korzystnie wpływa na uwalnianie acetylocholiny, utrzymując odpowiednią podaż acetylocholiny (Casamenti i wsp., 1979) i zwiększa dostępność endogennej choliny do syntezy i uwalniania de novo, podczas gdy podobne leczenie fosfatydylocholiną nie przyniosło efektu (Pedata i wsp., 1985)." 

The effect of phosphatidylserine administration on memory and symptoms of attention‐deficit hyperactivity disorder: a randomised, double‐blind, placebo‐controlled clinical trial

S. Hirayama K. Terasawa R. Rabeler T. Hirayama T. Inoue Y. Tatsumi M. Purpura R. Jäger

17 March 2013