Zespół Pica czyli jedzenie niejadalnego – zależne od dopaminy?

Syndrom Pica to patologiczne pragnienie i jedzenie niejadalnych przedmiotów (np. gliny, węgla, papieru) lub składników żywności (typu mąka czy surowe ziemniaki).

 

- Stwierdzono, że jedną z możliwych przyczyn rozwijania się zespołu Pica są zmiany w postsynaptycznych receptorach dopaminy, zmniejszona aktywność układu dopaminergicznego

 

- U ludzi Pica może być też wynikiem niedożywienia lub poważnego głodu. Niedobór wielu minerałów, takich jak wapń, cynk, fosfor czy żelazo oraz składników odżywczych, takich jak tiamina, niacyna oraz witaminy C i D też jest bezpośrednio związany z Pica.

- Opóźnienia rozwojowe również mogą być przyczyną Pica. U pacjentów z upośledzeniem umysłowym Pica jest spowodowana tym, że osoba nie jest w stanie odróżnić produktów spożywczych od niespożywczych.

- Może również wynikać z pewnych zwyczajów społecznych i przesądów. Czasami jedzenie gliny i gleby jest akceptowane przez różne grupy społeczne.

- Może być spowodowany stresem, który może wynikać z depresji, znęcania się nad dziećmi, zaniedbania dziecka, problemów rodzinnych, separacji rodzicielskiej oraz niewłaściwej komunikacji rodziców z dzieckiem.

- Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne

- Padaczka może również zaostrzyć zespół Pica.

- U zwierząt (np. u psów), Pica jest spowodowana niedokrwistością hemolityczną o podłożu immunologicznym

 

Kilka badań sugeruje neurochemiczną regulację apetytu zależną od żelaza w OUN. Youdim i wsp . powiązali obniżone stężenie żelaza w mózgu konkretnie ze zmniejszeniem receptorów dopaminy D2, a co za tym idzie, redukcją kilku zachowań wywoływanych przez dopaminę w ośrodkowym układzie nerwowym.

 

Z drugiej strony, wyniki niektórych badań sugerują, że to Pica może być przyczyną niedoboru żelaza, w przypadku którego niejadalna substancja (np. glina, skrobia) zaburza jego spożycie lub wchłanianie z dietą.

 

Kliniczne konsekwencje Pica mogą mieć szerokie implikacje epidemiologiczne, od zatruć po nagłe przypadki chirurgiczne (np. z powodu niedrożności jelit), a także „delikatniejsze” konsekwencje, takie jak parazytoza czy niedobory żywieniowe. W przypadku zespołu łaknienia spaczonego, który jest związany z zaburzeniami behawioralnymi i psychicznym należy rozpocząć odpowiednią terapię farmakologiczną oraz psychologiczną, która pomoże pacjentowi uporać się z problemem zjadania produktów niespożywczych

Lekceważenie długotrwałych objawów tej choroby może prowadzić do zaburzenia funkcjonowania przewodu pokarmowego, jelit, żołądka, chorób pasożytniczych, a nawet śmierci (w przypadku zjadania produktów zawierających toksyczne substancje np. rtęć lub ołów).

 

Pathophysiology and Management of Pica, Sehar Munir and Imran Qadir, College of Pharmacy, G.C University, Faisalabad, Pakistan 

Youdim MB, Ben Shachr D, Ashkenazi R, Yehuda S. Iron and dopamine receptor function: molecular pharmacology. In: Mandell P, DeFeudis FV, eds. CNS Receptors: From Molecular Pharmacology to Behavior. New York: Raven Press; 1983:309-322 

An Update on Pica: Prevalence, Contributing Causes, and Treatment, May 1, 2008, Barton J. Blinder, MD, PhD , Christina Salama, Psychiatric Times Vol 25 No 6, Volume 25, Issue 6